Dla nauczyciela

Organizacja pracy z dzieckiem nadpobudliwym

Dziecko z nadpobudliwością psychoruchową najczęściej charakteryzują zachowania obejmujące zarówno obszar związany z aktywnością ruchową, emocjami, jak i uwagą, co często przekłada się również na trudności występujące w sferze poznawczej. Warto znać zasady, które ułatwią pracę na lekcjach.

Zasada 1.  Wprowadź stały schemat pracy na lekcji. Informuj wcześniej ucznia o planowanych zmianach.

Zasada 2. Przygotuj wspólnie z uczniami zasady pracy na lekcji. Ustal, w jaki sposób uczniowie mogą zapisywać lub zgłaszać swoje potrzeby, zadawać interesujące ich pytania.

Zasada 3.  Sprawdzaj, czy uczeń wie, co ma wykonać.

Zasada 4. W trakcie pracy samodzielnej sprawdzaj, czy uczeń wykonuje zadanie.

Zasada 5. Dbaj o to, aby na ławce znajdowały się tylko niezbędne pomoce do pracy na lekcji.

Zasada 6. Prowadź lekcje w sposób umożliwiający zmianę aktywności – dawaj uczniowi zadania dające możliwość przemieszczania się, ruchu czy wypowiedzi w czasie lekcji.

Zasada 7. Sprawdzaj, czy uczeń zapisał zadania do wykonania w domu – wprowadź zasadę wpisywania zadań domowych do zeszytu czy specjalnego notatnika.

Zasada 8.  Przypominaj o pomocach, które trzeba przynieść na następną lekcję. Jeśli jest taka możliwość, wpisuj te informacje także w dzienniku elektronicznym.

Zasada 9. Zadbaj o to, aby uczniowie mogli w sposób aktywny korzystać z przerwy.

Zasada 10. Staraj się być konsekwentnym. Traktuj wszystkich uczniów w jednakowy sposób.

Zasada 11. Modyfikuj zajęcia odpowiednio do potrzeb uczniów.

Wskazówki, które pomogą w pracy na lekcji:

  1. Uczeń aktywny może być Twoim pomocnikiem. Angażuj go do wykonywania różnych zadań w czasie lekcji.
  2. Uczeń z nadpobudliwością potrzebuje zindywidualizowanego podejścia w czasie lekcji –  wymaga to jednak wielu przygotowań. Dostosuj metody i formy pracy do potrzeb dziecka z nadpobudliwością psychoruchową. Wprowadź zasadę – mniej zadań, a częściej. Stosuj przerwy w wykonywaniu zadań. Wprowadź na lekcji elementy umożliwiające ruch.
  3. Uczeń potrzebuje stałości i przewidywalności kolejnych działań.

• Stosuj stały schemat pracy w czasie lekcji.

• Ustal miejsce ucznia z daleka od różnych bodźców zewnętrznych, np.: okna, drzwi,
    kolorowej gazetki ściennej, dekoracji klasowych czy wyposażenia.

• Wprowadź system zapisywania zadań do wykonania lub dawaj je zapisane na kartce.

• Wprowadzaj różnorodne metody i formy pracy, np. schematy, kolorowe tablice, filmy,
    scenki, wypowiedzi, pracę w grupach, aktywne wykonywanie zadań, np. samodzielne
    przygotowanie modeli.

4. Komunikuj się w sposób bezpośredni. Mów do ucznia, utrzymuj kontakt wzrokowy, odnoś
     się do aktualnych działań.

5. Nagradzaj – uczeń potrzebuje informacji zwrotnych. Dostrzegaj postępy i starania ucznia

10 sposobów radzenia sobie z trudnymi zachowaniami ucznia:

1. Wprowadź zasady, ustal je wspólnie z uczniami, sprawdź, czy są dla nich zrozumiałe – bądź konsekwentny. Zawieś je w widocznym miejscu. Odwołuj się do nich. Weryfikuj je. Pamiętaj, że zasady dotyczą wszystkich uczniów.

2. Nagradzaj ucznia za pracę na lekcji i zachowanie w czasie przerwy. Doceniaj nawet drobne osiągnięcia, np. to, że słuchał uważnie polecenia, przepisał notatkę z tablicy, nie rozmawiał z kolegą/ koleżanką, przyniósł potrzebne pomoce.

3. Reaguj na zachowania niepożądane – jeśli uczeń kogoś popchnął, uderzył, coś zabrał – od razu reaguj. Rozmawiaj o zachowaniu i jego konsekwencjach.

4. Dawaj okazję do tego, aby uczeń mógł odnieść sukces! Organizuj tak pracę na lekcji, aby było to możliwe.

5. Stosuj krótkie polecenia, wprowadź metody ułatwiające zapamiętywanie, np. dźwięk, kolory, obrazy, znaki. Zwracaj uwagę na te elementy, które są ważne – wymagają zapamiętania, zapisania. Przypominaj zasady, wzory, reguły, zadania.

6. Stwórz okazję do aktywności także ruchowej w czasie lekcji – organizuj pracę w grupach, wprowadź ćwiczenia ruchowe w określonym czasie podczas lekcji, zadbaj o miejsce, w którym uczeń może się wyciszyć lub odpocząć. Dbaj, aby lekcja miała swoją strukturę – czas wolny to także czas zorganizowany.

7. Stwórz uczniowi takie miejsce w klasie, które da możliwość pracy na lekcji (jak najdalej od bodźców zakłócających).

8. Pamiętaj, że kolejność zajęć w czasie dnia w szkole ma wpływ na funkcjonowanie ucznia. Zajęcia umożliwiające aktywność fizyczną powinny być pod koniec dnia, a nie np. przed lekcjami wymagającymi koncentracji uwagi. Planuj kiedy i po jakich działaniach będą prace klasowe (np. nie po ważnym turnieju piłki nożnej, uroczystości szkolnej, ważnym wydarzeniu w szkole).

9. Stwórz możliwość stałego kontaktu z rodzicami dziecka – zaplanuj zasady, które ułatwią przepływ informacji oraz konsekwentne wparcie w przygotowaniu się do pracy na lekcji i zachowaniu w szkole.

10. Wprowadź znaki ułatwiające komunikację w czasie lekcji